Núi Bà Đen và chiếc mũ mây khiến du khách muốn tận mắt chiêm ngưỡng

Một ngọn núi đứng nổi bật giữa vùng đất thấp, đội mũ mây trên đỉnh và được nhiều thế hệ coi là chốn thiêng. Mô tả ấy khiến người ta nghĩ đến Phú Sĩ, nhưng cũng đúng với Bà Đen, ngọn núi ở miền Nam Việt Nam nơi du khách có thể đi cáp treo lên cao, ngắm mây trôi qua những tôn tượng và khám phá một truyền thống hành hương lâu đời.

Hiện tượng "mũ mây" độc đáo ôm trọn đỉnh núi Bà Đen dưới ánh bình minh, tạo nên khung cảnh kỳ vĩ gợi liên tưởng đến núi Phú Sĩ.

Với người Nhật, Phú Sĩ chưa bao giờ chỉ là một ngọn núi để ngắm. Hình ảnh ấy đi vào hội họa, thi ca và trở thành điểm đến của những hành trình mang ý nghĩa tinh thần. Một phần sức hút đến từ dáng núi đặc biệt: hình nón gần như đối xứng, nổi bật trên đường chân trời và có thể nhận ra từ rất xa.

Ở Việt Nam, núi Bà Đen cũng khiến người ta chú ý từ khi còn chưa đến chân núi. Giữa ruộng đồng Tây Ninh, ngọn núi vươn lên gần như tách biệt với vùng đất thấp xung quanh. Vào những ngày mây ôm lấy đỉnh, dáng đứng ấy gợi liên tưởng đến Phú Sĩ. Và cũng như ngọn núi nổi tiếng của Nhật Bản, Bà Đen mang một ý nghĩa vượt ra ngoài cảnh quan: đây là nơi người dân tìm về để cầu bình an, gìn giữ một nếp hành hương qua nhiều thế hệ.

Dáng núi Bà Đen đứng độc tôn giữa đồng bằng Tây Ninh xanh ngát, nổi bật với đĩa mây trắng mờ ảo vờn quanh đỉnh. Ảnh: Trương Anh Tuấn

Nhưng điều chờ đợi du khách ở Bà Đen lại mang màu sắc rất riêng. Dưới chân núi là đồng bằng nhiệt đới; bên sườn là những ngôi chùa lâu đời; trên đỉnh, mây có thể trôi ngang các tôn tượng rồi bất ngờ mở ra khoảng trời nhìn xuống ruộng đồng. Sự thay đổi ấy khiến chuyến lên núi có nhiều điều để mong đợi hơn một bức ảnh đẹp.

Mũ mây và những hiện tượng khiến người ta phải ngước nhìn

Có những ngày, núi Bà Đen gần như đổi hẳn diện mạo. Từ xa, một lớp mây trắng ôm lấy phần đỉnh, tròn vành như chiếc mũ khổng lồ đặt lên ngọn núi. Có lúc vành mây gọn ghẽ, dáng núi phía dưới vẫn hiện rõ; có lúc mây lan rộng, cuộn quanh sườn rồi tan dần trong nắng. Người dân và những người săn ảnh gọi vui đó là những ngày “núi đội mũ”.

Nếu từng nhìn thấy ảnh Phú Sĩ với một vành mây trắng trên chóp núi, du khách sẽ nhận ra nét tương đồng thú vị. Ở Bà Đen, chiếc mũ ấy xuất hiện phía trên những cánh đồng xanh và xóm làng Tây Ninh, tạo nên một khung cảnh vừa quen qua liên tưởng, vừa khác biệt khi nhìn tận mắt.

Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn ẩn hiện giữa biển mây mang đến không gian tâm linh thiêng liêng và huyền ảo.

Chiếc mũ mây cũng chỉ là một trong những cảnh tượng có thể gặp. Vào những buổi sáng thuận lợi, mây trải thành biển trắng phía dưới đỉnh núi cao 986 m. Đứng trên cao nhìn xuống, du khách thấy ruộng đồng và những con đường dần khuất đi, chỉ còn mây nối mây tới tận đường chân trời. Khi nắng lên hoặc gió đổi hướng, một khoảng đồng bằng lại hiện ra giữa màn trắng, khiến cảnh vật thay đổi ngay trước mắt.

Hành trình bằng cáp treo đưa du khách từ chân núi lên không gian ấy mà không cần một chuyến leo núi dài. Qua ô kính cabin, những con đường thu nhỏ, ruộng đồng mở rộng rồi sườn núi dần tiến lại gần. Trong ngày nhiều mây, cabin có thể đi vào một màn trắng, tạo cảm giác háo hức về khung cảnh đang chờ phía trên.

Hành trình cáp treo hiện đại đưa du khách lướt qua màn mây, ngắm nhìn toàn cảnh thiên nhiên Tây Ninh rộng lớn từ trên cao.

Điều khiến trải nghiệm trên đỉnh Bà Đen đáng nhớ là cách mây đi qua những công trình tâm linh. Có buổi sáng, mây lững lờ ngang chân tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn, phủ qua quảng trường rồi men theo những vạt cây mà tan đi. Ở một hướng khác, tôn tượng Bồ Tát Di Lặc bằng đá sa thạch khi hiện, khi khuất. Du khách có thể vừa giơ máy ảnh lên thì một làn mây đã che cảnh vật, rồi vài phút sau, ánh sáng lại làm hiện rõ từng đường nét.

Những khoảnh khắc như vậy không thể đặt lịch trước. Mũ mây, biển mây hay một buổi sáng trời trong đều phụ thuộc vào thời tiết. Chính sự khó đoán ấy tạo nên sức hấp dẫn của việc lên núi: có người trở lại để săn một cảnh tượng đã bỏ lỡ, có người tình cờ gặp được màn mây đẹp ngay trong chuyến đầu tiên. Còn vào ngày quang đãng, tầm nhìn từ đỉnh mở ra đồng bằng rộng lớn, cho thấy rõ dáng đứng đặc biệt của ngọn núi giữa vùng đất thấp.

Phía sau màn mây là một ngọn núi thiêng

Sự liên tưởng với Phú Sĩ còn nằm ở vị trí của ngọn núi trong đời sống tinh thần. Với nhiều người dân miền Nam Việt Nam, Bà Đen trước hết là núi Bà, gắn với những huyền tích về Linh Sơn Thánh Mẫu. Từ lâu trước khi trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng, đây đã là nơi người dân tìm về dâng hương, cầu bình an và gửi gắm những mong ước của gia đình.

Quần thể công trình tâm linh hiện đại trên đỉnh núi, điểm dừng chân mới trong hành trình khám phá Bà Đen.

Trên lưng chừng núi là quần thể chùa, miếu có lịch sử hàng trăm năm, nổi tiếng nhất là Linh Sơn Tiên Thạch Tự, thường được gọi là chùa Bà, cùng Điện Bà thờ Linh Sơn Thánh Mẫu. Đầu năm, Hội xuân núi Bà đón người hành hương từ nhiều nơi. Đến tháng 5 âm lịch, lễ vía Bà lại trở thành dịp trở về quan trọng với những người gìn giữ tín ngưỡng này.

Đối với du khách quốc tế, điều đáng khám phá không chỉ nằm ở kiến trúc chùa hay những câu chuyện được kể lại, mà còn ở một truyền thống vẫn hiện diện trong đời sống hôm nay. Nhiều gia đình cùng lên núi, từ ông bà, cha mẹ đến con cháu. Có người đến cầu một năm thuận lợi, có người trở lại để tạ ơn, cũng có người tiếp nối thói quen đã theo mình từ nhỏ. “Đi núi Bà” vì thế mang ý nghĩa gần gũi hơn một chuyến tham quan.

Người dân và du khách thực hiện nghi thức dâng đăng cầu an, tiếp nối nếp hành hương lâu đời của ngọn núi thiêng.

Chuyến đi có thể kết hợp khám phá quần thể chùa trên sườn núi với trải nghiệm ngắm cảnh và tham quan không gian văn hóa tâm linh trên đỉnh. Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn, tôn tượng Bồ Tát Di Lặc, trung tâm triển lãm Phật giáo, các quảng trường và vườn hoa tạo thêm những điểm dừng, trong khi chùa Bà vẫn giữ vị trí riêng trong hành trình của người hành hương. Mỗi nơi mở ra một cách cảm nhận ngọn núi, từ những câu chuyện lâu đời đến cảnh quan nhìn từ trên cao.

Một du khách có thể tìm đến Bà Đen vì bức ảnh chiếc mũ mây, rồi dành thêm thời gian cho ngôi chùa bên sườn núi hay đứng chờ một tôn tượng hiện ra sau màn trắng. Cũng có thể hôm ấy trời trong, không gặp được mây như mong đợi, nhưng đổi lại là cả đồng bằng trải rộng dưới chân và cơ hội chứng kiến một nếp hành hương còn tiếp diễn. Phú Sĩ giúp hình dung về Bà Đen từ xa; chuyến lên núi sẽ mang đến những điều chỉ nơi này mới có.