“Xanh hóa” Cát Bà 2026–2030: Trải nghiệm du khách thay đổi thế nào?

Giao thông xanh: Thêm trải nghiệm trên chặng đường đến đảo

Định hướng chuyển đổi xanh trên đảo Cát Bà giai đoạn 2026–2030 xác định giao thông xanh là một trong những khâu đột phá. Theo Nghị quyết 03-NQ/ĐU, đến năm 2030, địa phương đặt mục tiêu 100% xe buýt và taxi thay thế, đầu tư mới sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; tối thiểu 80% xe mô tô, xe gắn máy và 50% phương tiện giao thông cá nhân trên đảo chuyển đổi sang năng lượng xanh.

Một phần định hướng này đã được cụ thể hóa trong cách tổ chức giao thông tại trung tâm Cát Bà. Từ ngày 1/4/2026, ô tô từ 16 chỗ trở lên, ngoại trừ xe ưu tiên và xe buýt công cộng, không được đỗ trên các tuyến phố như đường 1/4, Tùng Dinh, Núi Ngọc, Cát Tiên, Núi Xẻ và Lô II – Núi Ngọc. Các phương tiện được điều phối về điểm trung chuyển kết hợp bãi đỗ tại Ngã ba Áng Sỏi, bãi đỗ Bến Bèo và một số vị trí khác. Đồng thời ưu tiên xe điện, xe buýt và xe trung chuyển để kết nối du khách từ các điểm đỗ đến khu lưu trú, tham quan.

Xe điện giảm áp lực giao thông và hỗ trợ du khách di chuyển giữa các điểm tham quan tại Cát Bà. Ảnh: Sưu tầm.

Các phương tiện điện cũng đang từng bước được đưa vào mạng lưới di chuyển trên đảo. Đặc khu Cát Hải quy định xe bốn bánh gắn động cơ chở người hoạt động từ 5h đến 23h trên một số tuyến chính như Tùng Dinh, Núi Ngọc, 1/4, Cát Tiên và Lô II – Núi Ngọc; từ tháng 6/2026, phạm vi tiếp tục được mở rộng qua tuyến Núi Xẻ và đoạn từ Núi Xẻ đến Bến Bèo, phục vụ nhu cầu đi lại, tham quan của người dân và du khách.

Tại điểm du lịch cộng đồng Việt Hải, ngày 30/9/2026, địa phương bàn giao 88 xe máy điện, trong đó 84 xe cho các hộ dân đủ điều kiện và 4 xe cho lực lượng chức năng, gắn với định hướng phát triển du lịch và bảo tồn không gian sinh thái.

Song song đó, cáp treo Cát Hải – Phù Long mang đến thêm một lựa chọn ra đảo thuận tiện. Với chiều dài 3.955 m, trụ cáp cao 214,8 m (được Guinness ghi nhận cao nhất thế giới) và công suất thiết kế 4.500 khách/giờ, tuyến cáp treo cho phép du khách gửi ô tô cá nhân ngay tại ga Cát Hải, bay thẳng qua vùng biển để tới ga Phù Long mà không phụ thuộc vào lịch phà.

Cáp treo Cát Hải – Phù Long thêm lựa chọn di chuyển vượt biển, kết hợp ngắm cảnh từ trên cao. Ảnh: Sưu tầm.

Quản lý lượng khách và số hóa: Thay đổi thói quen khám phá

Nếu giao thông xanh đang thay đổi cách du khách tiếp cận Cát Bà, thì quản lý sức tải và số hóa sẽ tác động trực tiếp hơn đến cách họ tham quan điểm đến. Theo báo cáo của UBND đặc khu Cát Hải, trong 9 tháng đầu năm 2026, Cát Bà đón hơn 4,18 triệu lượt khách, tăng 8,02% so với cùng kỳ; trong khi mục tiêu cả năm của địa phương là trên 4,7 triệu lượt. Lượng khách duy trì ở mức cao đặt ra yêu cầu kiểm soát tốt hơn áp lực lên những không gian sinh thái nhạy cảm như Vịnh Lan Hạ và Vườn quốc gia Cát Bà.

Lượng khách tăng đặt ra yêu cầu quản lý sức tải, phân bổ hành trình và bảo vệ hệ sinh thái Vịnh Lan. Ảnh: Sưu tầm.

Theo lộ trình 2026–2030, đặc khu đang từng bước xây dựng hệ thống kiểm soát sức tải du lịch. Mô hình dự kiến ứng dụng vé điện tử tập trung, giám sát hành trình tàu thuyền và phân vùng bảo tồn. Trong tương lai gần, du khách có thể sẽ cần làm quen với việc “đặt trước và đi theo sức tải”; lịch trình tham quan trên vịnh hoặc các tuyến xuyên rừng có thể được điều tiết để tránh tình trạng quá tải cục bộ vào cùng một thời điểm.

Cùng với đó, các tiện ích công nghệ đã được đẩy mạnh từ tháng 4/2026 thông qua bản đồ số hóa du lịch Cát Bà và hệ thống mã QR trên các pano công cộng để tra cứu bãi đỗ xe, tuyến đường, điểm tham quan và dịch vụ cần thiết, giúp du khách chủ động hơn trong việc tìm thông tin và tổ chức hành trình.

Triển khai pano mã QR hỗ trợ du khách tra cứu bãi đỗ xe, tuyến đường, điểm tham quan và dịch vụ trên đảo. Ảnh: Sưu tầm.

Xa hơn, Nghị quyết 03-NQ/ĐU còn đặt nhiệm vụ đầu tư hệ thống xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ hiện đại, bảo tồn đa dạng sinh học vùng lõi và phục hồi rạn san hô. Đây là những giải pháp nhằm duy trì chất lượng tài nguyên và cảnh quan - nền tảng cho các hoạt động như trekking Vườn quốc gia Cát Bà, khám phá Vịnh Lan Hạ hay tìm hiểu văn hóa bản địa.

Các giải pháp về giao thông, sức tải, số hóa và môi trường vì thế đang mở rộng cách Cát Bà tổ chức hoạt động du lịch: từ việc đáp ứng lượng khách theo mùa sang quản lý nhiều hơn dựa trên dữ liệu, phân bổ luồng khách và năng lực tiếp nhận của từng không gian.

Du khách cần chuẩn bị gì khi đến Cát Bà “xanh”?

Những thay đổi trên đồng nghĩa du khách nên lên kế hoạch kỹ hơn một chút trước chuyến đi:

• Chọn cách ra đảo phù hợp: Đi cáp treo Cát Hải – Phù Long giúp chủ động thời gian, có thể gửi xe ô tô tại ga Cát Hải thay vì đưa xe ra đảo.
• Lưu ý quy định đỗ xe: Xe từ 16 chỗ trở lên không đỗ trên các tuyến phố trung tâm, nên hỏi trước đơn vị lữ hành về điểm trung chuyển và xe đưa đón.
• Ưu tiên phương tiện điện: Dùng xe điện, xe buýt hoặc xe trung chuyển để di chuyển giữa khu lưu trú và điểm tham quan.
• Đặt dịch vụ sớm: Tour vịnh Lan Hạ, vé tham quan và lưu trú nên đặt trước, nhất là cuối tuần và mùa hè, khi các điểm có thể được điều tiết theo sức tải.
• Quét mã QR khi cần: Bản đồ số và mã QR trên pano công cộng giúp tra cứu nhanh bãi đỗ, tuyến đường và dịch vụ.
• Du lịch có trách nhiệm: Hạn chế đồ nhựa dùng một lần, không xả rác xuống vịnh, đi đúng tuyến khi trekking trong Vườn quốc gia Cát Bà.

Tiện ích số giúp du khách chủ động hơn trong hành trình khám phá Cát Bà. Ảnh: Suu tầm.

Chuyển đổi xanh không làm Cát Bà kém hấp dẫn đi, mà giúp hòn đảo giữ được vịnh nước trong, rừng nguyên sinh và nhịp sống yên bình lâu dài. Với du khách, đó là cơ hội trải nghiệm Cát Bà theo cách thong thả và bền vững hơn.